وبعد ديگر به زيادى استعمال آب متضرر نشود آن وقت وضو بگيرد صحيح است لكن در مقدمه آن معصيت كرده ( نهم ) مباشرت است يعنى خودش مباشر افعال وضو شود در حال اختيار پس هر گاه با تمكن خودش كس ديگر مباشر شستن يا مسح كشيدن اعضاى وضوء أو شود باطل است واما مقدمات افعال پس چند قسم است ( أول ) مقدمات بعيده مثل آب كشيدن يا آوردن يا گرم كردن ونحو اينها ودر اين قسم متصدى شدن غير ضرر ندارد ( دوم ) مقدمات قريبه است مثل ريختن آب در كف وضو گيرنده در اين قسم نيز تصدى غير ضرر ندارد هر گاه خود شخص مباشر شستن شود لكن مكروه است ( سيم ) آب ريختن بر صورت ودستها وتصدى غير در اين قسم نيز با فرض اين كه خود شخص مباشر شستن انها شود اگر چه خالى از اشكال نيست الا اين كه ظاهر صحت است پس منحصر است بطلان در صورتي كه غير مباشرت كند در شستن اعضا يا أعانت كند به اين طريق كه اجراء آب بر اعضا وشستن آنها از هر دو واقع شود ( مسألة 22 ) هر گاه آب از ناودان ونحو آن جارى باشد شخص صورت يا دست خود را در زير آن بگيرد به قصد وضو وآب بر آن عوض جارى شود صحيح است واين كار منافاة با وجوب مباشرت ندارد بلكه هر گاه شخصي از مكان بلندى آب بريزد نه به قصد آنكه كسى را وضو بدهد ديگرى صورت يا دست خود را زير آن بگيرد به قصد وضو صحيح است نيز واين أعانت غير حساب نمىشود ( مسألة 23 ) هر گاه كسى متمكن نباشد از مباشرت مىتواند نائب بگيرد كه أو را وضو بدهد بلكه واجب است نائب گرفتن اگر چه موقوف بر اجرت باشد هر چند زياد باشد ما دام كه مضر به حال أو نباشد ونيت وضو را خودش بايد بكند ولازم نيست كه نائب آب را بر كف دست أو بريزد واز دست أو اجراء بر محل كند اگر چه أحوط است بلى مسح بايد بدست خودش باشد نه دست نائب يعنى نائب دست أو را بگيرد وبمالد بر محل مسح أو واگر ممكن نباشد رطوبت باقيه در دست أو را بگيرد وبه آن مسح كند سر وپاهاى أو را واگر از بعض افعال وضو عجز دارد نه همه نائب بگيرد براي همان مقدارى كه عجز دارد ( شرط دهم ) ترتيب ما بين افعال وضوء است به مقدم داشتن صورت پس دست راست پس دست چپ پس مسح سر پس از آن مسح پاها وما بين اجزاء اعضا ترتيب لازم نيست بلى واجب است مراعاة الاعلى فالأعلى چنانچه گذشت واگر اخلال كند به ترتيب واگر چه از روى جهل يا نسيان باشد باطل است هر گاه بعد از فراغ وفوات موالات ملتفت